Her Çocuk Matematik ÖğrenebilirBilgi Merkezi
Diskalkuli üzerine kaynaklı cevaplar
Bu sayfalar, diskalkuli (matematik öğrenme güçlüğü) hakkında öğretmen, ebeveyn ve uzmanların en sık sorduğu soruları hakemli araştırmalara dayanarak yanıtlar. Her yazı tarihli, yazar imzalı ve DOI'li kaynakçalıdır; alıntı yapılabilir.
Diskalkuli nedir? Tanım, yaygınlık ve DSM-5-TR / ICD-11 ölçütleriDiskalkuli (gelişimsel diskalkuli) nedir? Özgül öğrenme bozukluğunun matematik alt tipi: DSM-5-TR 315.1 ve ICD-11 6A03.2 ölçütleri, %3-7 yaygınlık, temel bilişsel eksiklikler ve Türkçe terimler.
Diskalkuli belirtileri: Okul öncesi, ilkokul ve ortaokulda gözlenen işaretlerDiskalkuli belirtileri yaşa göre: okul öncesi erken işaretler, ilkokul ve ortaokulda gözlenen güçlükler, veli ve öğretmen kontrol listeleri, sıradan zorlanmadan farkı ve RAM'a ne zaman başvurulacağı.
Diskalkuli nasıl tanılanır? Çoklu Süzgeç Modeli (Mutlu & Akgün, 2017)Çoklu Süzgeç Modeli (ÇSM) diskalkuliyi tek testle değil beş ardışık süzgeçle tanılar: öğretmen görüşü, ön değerlendirme testi, tarama aracı, öğrenci tanıma formu ve zekâ testi. Aşamalar, gerekçe, NuMap ve RAM ile ilişkisi.
Türkiye'de diskalkuli tarama testi: NuMap sayısal beceri haritalama platformu nedir, nasıl uygulanır?NuMap (getnumap.com), 60-120 aylık çocuklarda diskalkuli riskini tarayan Türkçe web platformudur: A1-A12 sayısal ve B1-B9 bilişsel alt testler, yüzdelik temelli risk bantları, öğrenme yörüngesi raporları ve ADIM/BÖP sihirbazı.
Diskalkuli müdahale programı nasıl olmalı? ADIM modeli ve kanıta dayalı ilkelerDiskalkuli müdahalesinin kanıta dayalı ilkeleri (açık ve sistematik öğretim, somut-yarı somut-soyut, sayı hissi odağı, sık kısa oturumlar, deneme ölçümüyle izleme), ADIM altı adım modeli ve Mutlu & Akgün'ün bilgisayar destekli müdahale bulguları.
Matematik kaygısı ile diskalkuli arasındaki fark ve ilişkiMatematik kaygısı ile diskalkuli aynı şey değildir ama birbirini besler. Tanımlar, Mutlu (2019) bulgusu (r = -.597; MÖG grubunda en yüksek kaygı), ilkokul 3-4. sınıf ve ebeveyn matematik kaygısı ölçekleri, başarıyla ilişki ve öğretmen-veli için pratik öneriler.
Parmakla sayma zararlı mı? Eğitsel sinirbilim ve öğretmen görüşleriParmakla sayma zararlı değil, gelişimsel bir ara basamaktır. 34 öğretmenle yapılan araştırma, parmak hissi (finger gnosis) bulguları ve öğretmen-veli için sönümleme rehberi.
Diskalkulili çocuklara saat okuma öğretimi: Bulgular ve adım adım yöntem290 üçüncü sınıf öğrencisiyle yapılan araştırmada diskalkuli riskli çocuklar 28 soruluk saat testinde ortalama 5,45 puan aldı. Saat okuma neden zor, nasıl öğretilir: TÜBİTAK projesi, kitap bölümü ve DokunSay Saat.
Somut–Yarı Soyut–Soyut (CRA) yaklaşımı ve DokunSay materyalleriCRA (somut-yarı soyut-soyut) sırası nedir, kanıtı nedir? Diskalkuli sayı seti faydalı modeli (TR 2017 15245 Y), DokunSay sayı tabletleri okul öncesi çalışması (d = 1,24), basamak değeri çalışması ve 7 dijital DokunSay aracının sınıfta kullanımı.
Öğrenme yörüngeleri (learning trajectories) nedir? Clements & Sarama modeli ve Türkçe uygulamalarıÖğrenme yörüngesi = hedef + gelişimsel ilerleme + öğretim görevleri (Clements & Sarama). Diskalkulide neden önemli; SayKent (20 yörünge, 224 düzey), NuMap ve ABMATO nasıl kullanıyor; MEB 2024 programıyla uyum.
Öğretmenler diskalkuliyi ne kadar biliyor? 489 öğretmenle yapılan araştırma489 öğretmenin yüzde 68,7'si diskalkuliyi bildiğini söyledi, ancak doğru tanımlayabilen oran yaklaşık yüzde 50'ye düştü; yüzde 66,5'i lisansta diskalkuliyi hiç duymadı. Branşlara göre bulgular, kavram yanılgıları ve öğretmen eğitimi için çıkarımlar.
Diskalkuli için RAM ve BEP süreci: Öğretmen ne yapmalı? Öz-yeterlik ölçeği bulgularıTürkiye'de diskalkuli için yol: sınıf öğretmeni gözlemi, okul rehberlik servisi, RAM eğitsel değerlendirme, destek eğitim odası ve BEP. Adım adım öğretmen rehberi, 2026 Diskalkuli Öz-Yeterlik Ölçeği, yetişkin vaka çalışması ve aile katılımı bulguları.